पोलीस भरती — अंकगणित सराव पेपर १
Maharashtra Police Bharti Arithmetic Practice Set 1 — 25 questions with answers
पोलीस भरतीतील अंकगणित विभागात टक्केवारी, नफा-तोटा, सरासरी, गुणोत्तर-प्रमाण, वेळ-काम आणि वेग-अंतर यांवर प्रश्न येतात. प्रत्येक प्रश्नाखाली पायरी-पायरीने सोडवलेली रीत दिली आहे.
-
१.जर महेश जवळ रु. 77570 होते व त्याने रु. 2836 खर्च केले, तर उर्वरित रक्कम किती?
- 74730
- 74734
- 74737
- 74741
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 74734
वजाबाकी केल्यास उर्वरित रक्कम रु. 74734 होते.
घटक: संख्या पद्धती
-
२.एका संख्येच्या 45% मध्ये 15 मिळवल्यास, उत्तर 60 येते. तर ती संख्या कोणती?
- 100
- 120
- 150
- 80
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 100
समजा ती संख्या 'क्ष' आहे. प्रश्नानुसार, (क्ष च्या 45%) + 15 = 60 (क्ष * 45/100) + 15 = 60 0.45क्ष = 60 - 15 0.45क्ष = 45 क्ष = 45 / 0.45 = 4500 / 45 = 100. म्हणून, ती संख्या 100 आहे.
घटक: शेकडेवारी
-
३.एका व्यक्तीला 5 किमी अंतर कापण्यासाठी 2.5 किमी/तास वेगाने चालत गेल्यास किती वेळ लागेल?
- 1 तास
- 2 तास
- 1.5 तास
- 2.5 तास
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 2 तास
वेळ = अंतर / वेग. येथे अंतर 5 किमी आहे आणि वेग 2.5 किमी/तास आहे. म्हणून, लागणारा वेळ = 5 किमी / 2.5 किमी/तास = 2 तास. त्या व्यक्तीला 5 किमी अंतर कापण्यासाठी 2 तास लागतील.
घटक: वेग, वेळ व अंतर
-
४.जर एका वस्तूवर 25% नफा होत असेल, तर तिच्या खरेदी किंमत आणि विक्री किंमत यांचे गुणोत्तर किती असेल?
- 4:5
- 5:4
- 3:4
- 4:3
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 4:5
समजा खरेदी किंमत ₹ 100 आहे. 25% नफा म्हणजे नफा ₹ 25. त्यामुळे विक्री किंमत = ₹ 100 + ₹ 25 = ₹ 125. खरेदी किंमत : विक्री किंमत = 100 : 125. हे गुणोत्तर 25 ने भागल्यास 4 : 5 असे होईल.
घटक: नफा-तोटा
-
५.कमल ही विमलपेक्षा 8 वर्षांनी मोठी आहे आणि विमल ही निर्मलापेक्षा 5 वर्षांनी मोठी आहे. जर निर्मलाचे आजचे वय 20 वर्षे असेल, तर कमलचे आजचे वय किती?
- 28 वर्षे
- 33 वर्षे
- 25 वर्षे
- 30 वर्षे
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 33 वर्षे
निर्मलाचे आजचे वय = 20 वर्षे. विमल ही निर्मलापेक्षा 5 वर्षांनी मोठी आहे, म्हणून विमलचे आजचे वय = 20 + 5 = 25 वर्षे. कमल ही विमलपेक्षा 8 वर्षांनी मोठी आहे, म्हणून कमलचे आजचे वय = 25 + 8 = 33 वर्षे.
घटक: वयवारी
-
६.36, 48 आणि 72 या संख्यांचा लसावी (LCM) किती आहे?
- 72
- 144
- 216
- 288
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 144
36, 48 आणि 72 या संख्यांचा लसावी काढण्यासाठी, आपण त्यांचे मूळ अवयव पाडू शकतो. 36 = 2² × 3², 48 = 2⁴ × 3, 72 = 2³ × 3². लसावी काढण्यासाठी, प्रत्येक मूळ अवयवाचा सर्वात मोठा घात घ्या. 2 चा सर्वात मोठा घात 2⁴ आहे, 3 चा सर्वात मोठा घात 3² आहे. लसावी = 2⁴ × 3² = 16 × 9 = 144. म्हणून, 36, 48 आणि 72 यांचा लसावी 144 आहे.
घटक: मसावी व लसावी
-
७.१ ते १५ पर्यंतच्या संख्यांमधून यादृच्छिकपणे एक संख्या निवडल्यास ती ३ ने विभाज्य असण्याची संभाव्यता किती?
- १/१५
- १/५
- १/३
- २/५
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) १/३
१ ते १५ पर्यंत एकूण १५ संख्या आहेत. म्हणजे, नमुना अवकाश (S) मधील घटक संख्या n(S) = १५. या संख्यांमधील ३ ने विभाज्य संख्या (E) = {३, ६, ९, १२, १५} आहेत. म्हणून n(E) = ५. संभाव्यता (P(E)) = n(E) / n(S) = ५/१५ = १/३.
घटक: संभाव्यता
-
८.एका आयताकृती भूखंडाची लांबी ४० मीटर आणि रुंदी २५ मीटर आहे. तर त्याचे क्षेत्रफळ किती चौरस मीटर असेल?
- १००० चौ.मी.
- १३० चौ.मी.
- ६५ चौ.मी.
- १६०० चौ.मी.
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) १००० चौ.मी.
आयताचे क्षेत्रफळ = लांबी × रुंदी. येथे लांबी ४० मीटर आणि रुंदी २५ मीटर दिली आहे. म्हणून, क्षेत्रफळ = ४० मीटर × २५ मीटर = १००० चौ.मी.
घटक: भूमिती
-
९.एका फलंदाजाने 9 सामन्यांमध्ये 400 धावा केल्या. 10 व्या सामन्यात त्याने 100 धावा केल्या. तर 10 सामन्यांनंतर त्याची सरासरी धावसंख्या किती?
- 40
- 45
- 50
- 55
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) 50
9 सामन्यांनंतर एकूण धावा = 400. 10 व्या सामन्यात धावा = 100. 10 सामन्यांनंतर एकूण धावा = 400 + 100 = 500. 10 सामन्यांनंतरची सरासरी धावसंख्या = (एकूण धावा) / (सामन्यांची संख्या) = 500 / 10 = 50.
घटक: सरासरी
-
१०.एका आयताची लांबी 8 सेमी आणि रुंदी 5 सेमी आहे. तर त्या आयताची परिमिती किती?
- 26 सेमी
- 13 सेमी
- 40 सेमी
- 16 सेमी
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 26 सेमी
आयताची परिमिती काढण्याचे सूत्र $2 \times (लांबी + रुंदी)$ आहे. येथे लांबी = 8 सेमी आणि रुंदी = 5 सेमी दिली आहे. म्हणून, परिमिती $= 2 \times (8 + 5) = 2 \times 13 = 26$ सेमी.
घटक: बीजगणित
-
११.जर A:B = 2:3 आणि B:C = 4:5, तर A:B:C किती?
- 2:3:5
- 6:7:9
- 8:12:15
- 8:10:12
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) 8:12:15
A:B = 2:3 आणि B:C = 4:5. B या पदाला समान करण्यासाठी, पहिल्या गुणोत्तराला 4 ने आणि दुसऱ्या गुणोत्तराला 3 ने गुणावे. A:B = (2*4) : (3*4) = 8:12. B:C = (4*3) : (5*3) = 12:15. म्हणून, A:B:C = 8:12:15.
घटक: गुणोत्तर व प्रमाण
-
१२.तीन भागीदार A, B आणि C यांनी एका व्यवसायात गुंतवणूक केली. त्यांच्या गुंतवणुकीचा कालावधी 2:3:4 या प्रमाणात होता. जर त्यांना झालेला नफा 3:4:5 या प्रमाणात विभागला गेला, तर त्यांच्या गुंतवणुकीचे गुणोत्तर काय होते?
- 9:8:10
- 6:8:10
- 18:16:15
- 10:8:9
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) 18:16:15
भागीदारांचा नफा (P) हा गुंतवणूक (I) आणि कालावधी (T) यांच्या गुणाकाराच्या प्रमाणात असतो, म्हणजेच P ∝ I * T. यावरून, गुंतवणूक (I) = नफा (P) / कालावधी (T). दिलेले कालावधीचे गुणोत्तर (T_A : T_B : T_C) = 2 : 3 : 4. दिलेले नफ्याचे गुणोत्तर (P_A : P_B : P_C) = 3 : 4 : 5. गुंतवणुकीचे गुणोत्तर (I_A : I_B : I_C) = (P_A/T_A) : (P_B/T_B) : (P_C/T_C) I_A : I_B : I_C = (3/2) : (4/3) : (5/4). या अपूर्णांकांना पूर्णांकात रूपांतरित करण्यासाठी, 2, 3 आणि 4 चा लसावि (LCM) घेऊ, जो 12 आहे. प्रत्येक गुणोत्तर भागाला 12 ने गुणू: I_A = (3/2) * 12 = 18 I_B = (4/3) * 12 = 16 I_C = (5/4) * 12 = 15 म्हणून, त्यांच्या गुंतवणुकीचे गुणोत्तर 18:16:15 होते.
घटक: भागीदारी
-
१३.०.२५ + १२.५ + १.२५ + ०.१२५ = किती?
- १४.१२५
- १४.००
- १३.८७५
- १४.१
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) १४.१२५
दिलेल्या दशांश अपूर्णांकांची बेरीज करण्यासाठी, त्यांना एकाखाली एक लिहून दशांश चिन्हे एका रेषेत ठेवावीत. \n ०.२५० \n १२.५०० \n १.२५० \n + ०.१२५ \n -------- \n १४.१२५ \nबेरीज करताना, आपण उजवीकडून डावीकडे जाताना प्रत्येक स्तंभातील अंकांची बेरीज करतो. \n शेवटचा स्तंभ (हजारवा स्थळ): ०+०+०+५ = ५ \n तिसरा स्तंभ (शतक स्थळ): ५+०+५+२ = १२ (२ लिहा, १ हातचा) \n दुसरा स्तंभ (दशांश स्थळ): २+५+२+१ + (हातचा १) = ११ (१ लिहा, १ हातचा) \n दशांश चिन्ह ठेवा. \n पहिला स्तंभ (एकक स्थळ): ०+२+१+० + (हातचा १) = ४ \n दुसरा स्तंभ (दशक स्थळ): १ = १ \n म्हणून, बेरीज १४.१२५ येते. \n पर्याय (१) बरोबर आहे.
घटक: अपूर्णांक व दशांश
-
१४.जर 5 वर्षांसाठी 3% दराने सरळव्याज ₹900 होत असेल, तर मुद्दल किती होते?
- ₹5000
- ₹6000
- ₹7000
- ₹5500
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) ₹6000
मुद्दल काढण्याचे सूत्र: मुद्दल = (सरळव्याज × 100) / (दर × मुदत). येथे, सरळव्याज = ₹900, दर = 3%, मुदत = 5 वर्षे. म्हणून, मुद्दल = (900 × 100) / (3 × 5) = 90000 / 15 = ₹6000.
घटक: सरळव्याज व चक्रवाढ व्याज
-
१५.एक पंप पाण्याची टाकी २ तासांत भरतो, परंतु टाकीला असलेल्या गळतीमुळे ती भरण्यास २.५ तास लागतात. जर टाकी पूर्ण भरलेली असेल, तर ती गळतीमुळे रिकामी होण्यास किती वेळ लागेल?
- ८ तास
- १० तास
- १२ तास
- १५ तास
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) १० तास
पंपाने १ तासात भरलेला टाकीचा भाग = १/२. पंप आणि गळतीमुळे १ तासात भरलेला टाकीचा भाग = १/२.५ = १/(५/२) = २/५. फक्त गळतीमुळे १ तासात रिकामा झालेला भाग = (१/२) - (२/५) = (५ - ४)/१० = १/१०. याचा अर्थ गळतीमुळे टाकी पूर्ण रिकामी होण्यास १० तास लागतील.
घटक: काळ-काम-वेग
-
१६.एका वर्गात 40 विद्यार्थी आहेत, त्यापैकी 24 मुली आहेत. तर वर्गात मुलांची टक्केवारी किती आहे?
- 60%
- 50%
- 30%
- 40%
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (D) 40%
एकूण विद्यार्थी = 40. मुलींची संख्या = 24. मुलांची संख्या = एकूण विद्यार्थी - मुलींची संख्या = 40 - 24 = 16. मुलांची टक्केवारी = (मुलांची संख्या / एकूण विद्यार्थी) × 100 = (16 / 40) × 100 = (2 / 5) × 100 = 40%.
घटक: सांख्यिकी व आलेख
-
१७.एका वृत्तचितीची त्रिज्या 7 सेमी आणि उंची 5 सेमी असल्यास, तिचे वक्र पृष्ठफळ किती असेल? (π = 22/7)
- 770 घ. सेमी.
- 528 चौ. सेमी.
- 154 चौ. सेमी.
- 220 चौ. सेमी.
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (D) 220 चौ. सेमी.
वृत्तचितीच्या वक्र पृष्ठफळाचे सूत्र '2πrh' आहे, जिथे r ही त्रिज्या आणि h ही उंची आहे. येथे r = 7 सेमी, h = 5 सेमी आणि π = 22/7. म्हणून, वक्र पृष्ठफळ = 2 x (22/7) x 7 x 5 = 2 x 22 x 5 = 220 चौ. सेमी. 770 घ. सेमी. हे वृत्तचितीचे घनफळ आहे.
घटक: क्षेत्रफळ व घनफळ
-
१८.खालील समीकरणातील '?' ची किंमत शोधा: 15851 + 5818 = ?
- 21672
- 21665
- 21669
- 21676
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) 21669
खालील समीकरणातील '?' ची किंमत शोधा: 15851 + 5818 = ? बेरीज केल्यास उत्तर 21669 मिळते.
घटक: संख्या पद्धती
-
१९.जर एका वस्तूची किंमत 150 रुपये असेल आणि त्यावर 20% सूट मिळत असेल, तर वस्तूची विक्री किंमत किती?
- 120 रुपये
- 100 रुपये
- 130 रुपये
- 110 रुपये
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 120 रुपये
वस्तूची छापील किंमत = 150 रुपये. सूट = 20%. सूटची रक्कम = 150 चा 20% = (20/100) * 150 = 30 रुपये. विक्री किंमत = छापील किंमत - सूटची रक्कम = 150 - 30 = 120 रुपये.
घटक: शेकडेवारी
-
२०.राम एका ठिकाणाहून सकाळी 8 वाजता 5 किमी/तास वेगाने निघतो. श्याम त्याच ठिकाणाहून सकाळी 9 वाजता 8 किमी/तास वेगाने निघतो. तर किती वेळानंतर श्याम, रामला गाठेल?
- 2 तास 30 मिनिटे
- 2 तास
- 1 तास 40 मिनिटे
- 1 तास
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) 1 तास 40 मिनिटे
राम सकाळी 8 वाजता निघतो आणि श्याम 9 वाजता. याचा अर्थ राम 1 तास आधी निघतो. 1 तासात रामने कापलेले अंतर = 5 किमी/तास × 1 तास = 5 किमी. आता, सकाळी 9 वाजता राम आणि श्याम यांच्यातील अंतर 5 किमी आहे. श्यामचा वेग रामपेक्षा (8 - 5 = 3) किमी/तास जास्त आहे. श्यामला रामला गाठण्यासाठी लागणारा वेळ = (त्यांच्यातील अंतर) / (सापेक्ष वेग). वेळ = 5 किमी / 3 किमी/तास = 5/3 तास. 5/3 तास = 1 तास आणि (2/3) × 60 मिनिटे = 1 तास 40 मिनिटे. म्हणून, श्याम रामला निघाल्यानंतर 1 तास 40 मिनिटांनी गाठेल.
घटक: वेग, वेळ व अंतर
-
२१.एका वस्तूची खरेदी किंमत ₹ 1000 आहे. ती 15% तोट्याने विकली, तर विक्री किंमत किती?
- ₹ 850
- ₹ 800
- ₹ 750
- ₹ 900
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) ₹ 850
वस्तूची खरेदी किंमत (CP) = ₹ 1000. तोटा 15% आहे. विक्री किंमत (SP) काढण्यासाठी सूत्र: SP = CP * (100 - तोटा%) / 100. SP = 1000 * (100 - 15) / 100 = 1000 * 85 / 100 = 10 * 85 = ₹ 850. म्हणून, वस्तूची विक्री किंमत ₹ 850 असेल.
घटक: नफा-तोटा
-
२२.अजय आणि विजय यांच्या आजच्या वयातील फरक 8 वर्षे आहे. 10 वर्षांनंतर त्यांच्या वयातील फरक किती असेल?
- 8 वर्षे
- 18 वर्षे
- 2 वर्षे
- 0 वर्षे
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 8 वर्षे
दोन व्यक्तींच्या वयातील फरक नेहमी स्थिर राहतो. तो भूतकाळात, वर्तमानकाळात आणि भविष्यकाळात सारखाच असतो. त्यामुळे, आज त्यांच्या वयातील फरक 8 वर्षे असल्यास, 10 वर्षांनंतरही त्यांच्या वयातील फरक 8 वर्षेच राहील.
घटक: वयवारी
-
२३.दोन संख्यांचा गुणाकार 360 आहे आणि त्यांचा लसावी 60 आहे, तर त्यांचा मसावी किती असेल?
- 6
- 10
- 12
- 30
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 6
दोन संख्यांसाठी, (लसावी × मसावी) = (दोन संख्यांचा गुणाकार). दिलेल्या माहितीनुसार, लसावी = 60 आणि गुणाकार = 360. म्हणून, (60 × मसावी) = 360. मसावी = 360 / 60. मसावी = 6. त्यामुळे, त्या दोन संख्यांचा मसावी 6 आहे.
घटक: मसावी व लसावी
-
२४.एका डझन केळ्यांची किंमत 72 रुपये आहे, तर 5 केळ्यांची किंमत किती?
- 25 रुपये
- 30 रुपये
- 35 रुपये
- 40 रुपये
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 30 रुपये
एका डझनमध्ये 12 केळी असतात. 12 केळ्यांची किंमत = 72 रुपये. म्हणून, 1 केळ्याची किंमत = 72 / 12 = 6 रुपये. आता, 5 केळ्यांची किंमत काढण्यासाठी: 5 केळ्यांची किंमत = 5 * (1 केळ्याची किंमत) = 5 * 6 = 30 रुपये.
घटक: संभाव्यता
-
२५.एका घनाची बाजू 4 सेमी आहे, तर त्या घनाचे घनफळ किती घन सेमी असेल?
- 16
- 32
- 64
- 128
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) 64
घनाचे घनफळ = (बाजू)³. दिलेली बाजू = 4 सेमी. घनफळ = 4³ घनफळ = 4 × 4 × 4 घनफळ = 64 घन सेमी. म्हणून, घनाचे घनफळ 64 घन सेमी असेल.
घटक: भूमिती
हाच सराव वेळेवर करा. पूर्ण पोलीस भरती सराव पेपर — परीक्षेसारखा टायमर आणि प्रत्येक प्रयत्नानंतर विषयनिहाय विश्लेषण. मोफत.
मोफत सराव पेपर सुरू करापोलीस भरती — इतर सराव पेपर
- मराठी व्याकरण सराव पेपर १Marathi Grammar Practice Set 1
- मराठी व्याकरण सराव पेपर २Marathi Grammar Practice Set 2
- अंकगणित सराव पेपर २Arithmetic Practice Set 2
- बुद्धिमत्ता चाचणी सराव पेपर १Reasoning Practice Set 1
- सामान्य ज्ञान सराव पेपर १General Knowledge Practice Set 1
- सामान्य ज्ञान सराव पेपर २General Knowledge Practice Set 2
Maharashtra Police Bharti: परीक्षा पद्धत, अभ्यासक्रम व माहिती ›