पोलीस भरती — अंकगणित सराव पेपर २
Maharashtra Police Bharti Arithmetic Practice Set 2 — 25 questions with answers
अंकगणिताचा दुसरा सराव संच. परीक्षेत प्रत्येक प्रश्नाला सरासरी एक मिनिटापेक्षा कमी वेळ मिळतो, म्हणून हा संच घड्याळ लावून २० मिनिटांत सोडवण्याचा प्रयत्न करा.
-
१.एका वस्तूची किंमत 150 रुपये होती. तिच्या किमतीत 10% वाढ झाली, तर नवीन किंमत किती?
- 155 रुपये
- 165 रुपये
- 160 रुपये
- 170 रुपये
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 165 रुपये
किमतीतील 10% वाढ म्हणजे 150 च्या 10% = 150 * (10/100) = 15 रुपये. नवीन किंमत = मूळ किंमत + वाढ = 150 + 15 = 165 रुपये.
घटक: शेकडेवारी
-
२.A, B, C यांच्या सध्याच्या वयांची बेरीज ९० वर्षे आहे. १० वर्षांपूर्वी त्यांच्या वयांचे गुणोत्तर १:२:३ होते. तर B चे सध्याचे वय किती?
- २० वर्षे
- ४० वर्षे
- ४५ वर्षे
- ३० वर्षे
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (D) ३० वर्षे
A, B, C यांच्या सध्याच्या वयांची बेरीज ९० वर्षे आहे. १० वर्षांपूर्वी त्यांच्या वयांची बेरीज = ९० - (३ व्यक्ती × १० वर्षे) = ९० - ३० = ६० वर्षे होती. १० वर्षांपूर्वी त्यांच्या वयांचे गुणोत्तर १:२:३ होते. समजा, त्यांची वये x, २x, ३x होती. म्हणून, x + २x + ३x = ६० ६x = ६० x = १० १० वर्षांपूर्वी B चे वय २x = २ × १० = २० वर्षे होते. B चे सध्याचे वय = २० + १० = ३० वर्षे.
घटक: वयवारी
-
३.एका कुटुंबातील 4 सदस्यांचे सरासरी वय 25 वर्षे आहे. जर सर्वात लहान सदस्याचे वय 10 वर्षे असेल आणि तो कुटुंबातून वेगळा झाला, तर उर्वरित 3 सदस्यांचे सरासरी वय किती होईल?
- 30 वर्षे
- 28 वर्षे
- 32 वर्षे
- 35 वर्षे
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 30 वर्षे
4 सदस्यांच्या वयाची बेरीज = सरासरी × एकूण सदस्य = 25 × 4 = 100 वर्षे. सर्वात लहान सदस्याचे वय 10 वर्षे आहे. तो कुटुंबातून वेगळा झाल्यावर उर्वरित 3 सदस्यांच्या वयाची बेरीज = 100 - 10 = 90 वर्षे. उर्वरित 3 सदस्यांचे सरासरी वय = (वयाची बेरीज) / (एकूण सदस्य) = 90 / 3 = 30 वर्षे. म्हणून, उर्वरित 3 सदस्यांचे सरासरी वय 30 वर्षे होईल.
घटक: सरासरी
-
४.जर $(a+b)^2 = a^2 + 2ab + b^2$ हे सूत्र सत्य असेल, तर $(x+3)^2$ चे विस्तार रूप काय असेल?
- $x^2 + 6x + 9$
- $x^2 + 9x + 6$
- $x^2 + 6x + 3$
- $x^2 + 3x + 9$
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) $x^2 + 6x + 9$
दिलेल्या सूत्राप्रमाणे, $(a+b)^2 = a^2 + 2ab + b^2$. येथे $a = x$ आणि $b = 3$ आहे. म्हणून, $(x+3)^2 = x^2 + 2(x)(3) + 3^2$ $= x^2 + 6x + 9$ म्हणून, $(x+3)^2$ चे विस्तार रूप $x^2 + 6x + 9$ आहे.
घटक: बीजगणित
-
५.एका समभुज त्रिकोणाची (equilateral triangle) बाजू 6 सेमी आहे, तर त्या त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ किती चौ.सेमी. असेल?
- 18√3
- 9√3
- 27√3
- 36√3
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 9√3
समभुज त्रिकोणाच्या क्षेत्रफळाचे सूत्र √3/4 * (बाजू)² आहे. येथे, समभुज त्रिकोणाची बाजू 'a' = 6 सेमी दिली आहे. म्हणून, क्षेत्रफळ = √3/4 * (6)² = √3/4 * 36 = 9√3 चौ.सेमी. हे सूत्र समभुज त्रिकोणाच्या तीनही बाजू समान असल्यामुळे आणि प्रत्येक कोन 60° असल्यामुळे वापरले जाते.
घटक: भूमिती
-
६.A आणि B यांनी अनुक्रमे ₹5000 आणि ₹7000 गुंतवून एक व्यवसाय सुरू केला. वर्षाच्या शेवटी त्यांना ₹2400 नफा झाला, तर A चा नफ्यातील वाटा किती?
- ₹1000
- ₹1400
- ₹800
- ₹1200
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) ₹1000
A आणि B यांच्या गुंतवणुकीचे गुणोत्तर 5000 : 7000 = 5 : 7 आहे. एकूण गुणोत्तर भागांची बेरीज = 5 + 7 = 12. एकूण नफा = ₹2400. A चा नफ्यातील वाटा = (A चा गुणोत्तर भाग / एकूण गुणोत्तर भाग) * एकूण नफा = (5/12) * ₹2400 = 5 * ₹200 = ₹1000.
घटक: भागीदारी
-
७.अशी सर्वात मोठी संख्या कोणती, जी 105, 125 आणि 145 ला भागल्यास प्रत्येक वेळी 5 बाकी राहते?
- 15
- 20
- 25
- 30
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 20
योग्य पर्याय '20' आहे कारण: जेव्हा एखाद्या संख्येने दिलेल्या संख्यांना भागल्यावर समान बाकी राहते, तेव्हा ती संख्या दिलेल्या संख्यांमधून बाकी वजा करून मिळणाऱ्या संख्यांचा मसावी असते. येथे बाकी 5 आहे. म्हणून, आपण 105-5, 125-5, 145-5 या संख्यांचा मसावी काढू. 105 - 5 = 100 125 - 5 = 120 145 - 5 = 140 आता, आपण 100, 120, 140 या संख्यांचा मसावी काढू: 100 = 2² × 5² 120 = 2³ × 3¹ × 5¹ 140 = 2² × 5¹ × 7¹ या तिन्ही संख्यांमध्ये सामाईक असलेले मूळ अवयव 2 आणि 5 आहेत. 2 चा सर्वात लहान घातांक 2² आहे. 5 चा सर्वात लहान घातांक 5¹ आहे. मसावी = 2² × 5¹ = 4 × 5 = 20. म्हणून, 20 ही सर्वात मोठी संख्या आहे जी 105, 125 आणि 145 ला भागल्यास प्रत्येक वेळी 5 बाकी राहते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या अटी पूर्ण करत नाहीत.
घटक: मसावी व लसावी
-
८.एखाद्या घटनेची संभाव्यता 0.7 असल्यास, ती घटना न घडण्याची संभाव्यता किती?
- 0.3
- 0.7
- 1.0
- 0.0
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 0.3
कोणत्याही घटनेची संभाव्यता P(E) आणि ती घटना न घडण्याची संभाव्यता P(E') यांची बेरीज नेहमी 1 असते. म्हणजेच, P(E) + P(E') = 1. येथे P(E) = 0.7 दिले आहे. म्हणून, P(E') = 1 - P(E) = 1 - 0.7 = 0.3.
घटक: संभाव्यता
-
९.10 वस्तूंना ज्या किमतीत खरेदी केले, त्याच किमतीत 8 वस्तू विकल्या, तर किती टक्के नफा झाला?
- 10%
- 15%
- 20%
- 25%
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (D) 25%
समजा, प्रत्येक वस्तूची खरेदी किंमत ₹ 1 आहे. तर 10 वस्तूंची खरेदी किंमत = ₹ 10. 8 वस्तूंची विक्री किंमत = 10 वस्तूंची खरेदी किंमत = ₹ 10. याचा अर्थ, 8 वस्तू ₹ 8 ला खरेदी केल्या होत्या आणि ₹ 10 ला विकल्या. नफा = विक्री किंमत - खरेदी किंमत = ₹ 10 - ₹ 8 = ₹ 2. नफ्याची टक्केवारी = (नफा / खरेदी किंमत) * 100 = (₹ 2 / ₹ 8) * 100 = (1/4) * 100 = 25%.
घटक: नफा-तोटा
-
१०.₹10000 मुद्दलावर 2 वर्षांसाठी 5% दराने सरळव्याज आणि चक्रवाढ व्याजातील फरक किती?
- ₹10
- ₹20
- ₹25
- ₹50
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) ₹25
सरळव्याज = (10000 × 5 × 2) / 100 = ₹1000. चक्रवाढ व्याजाने रास = 10000 × (1 + 5/100)^2 = 10000 × (1.05)^2 = 10000 × 1.1025 = ₹11025. चक्रवाढ व्याज = 11025 - 10000 = ₹1025. दोन्ही व्याजांमधील फरक = 1025 - 1000 = ₹25.
घटक: सरळव्याज व चक्रवाढ व्याज
-
११.१/३ चे दशांश रूप काय आहे?
- ०.३३३...
- ०.३
- ०.१३
- ०.६६६...
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) ०.३३३...
१/३ या अपूर्णांकाला दशांश रूपात रूपांतरित करण्यासाठी, १ ला ३ ने भागावे लागते. १ ÷ ३ = ०.३३३..., येथे ३ हा अंक अनंतकाळ पुनरावृत्त होतो. याला आवर्ती दशांश अपूर्णांक म्हणतात.
घटक: अपूर्णांक व दशांश
-
१२.एका चौरसाचे क्षेत्रफळ 196 चौ. सेमी. आहे. तर त्याच्या कर्णाची लांबी किती सेमी असेल?
- 14√2 सेमी
- 14 सेमी
- 7√2 सेमी
- 28 सेमी
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 14√2 सेमी
चौरसाचे क्षेत्रफळ = बाजू² 196 = बाजू² बाजू = √196 बाजू = 14 सेमी चौरसाच्या कर्णाची लांबी = बाजू × √2 = 14 × √2 = 14√2 सेमी म्हणून, कर्णाची लांबी 14√2 सेमी असेल.
घटक: क्षेत्रफळ व घनफळ
-
१३.खालील संख्यांच्या संचाचा विस्तार (Range) काढा: 75, 42, 95, 60, 88, 55.
- 53
- 42
- 95
- 35
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 53
विस्तार (Range) म्हणजे दिलेल्या संख्यांमधील सर्वात मोठी संख्या आणि सर्वात लहान संख्या यांच्यातील फरक. दिलेल्या संख्या आहेत: 75, 42, 95, 60, 88, 55. यामधील सर्वात मोठी संख्या 95 आहे आणि सर्वात लहान संख्या 42 आहे. म्हणून, विस्तार = सर्वात मोठी संख्या - सर्वात लहान संख्या = 95 - 42 = 53.
घटक: सांख्यिकी व आलेख
-
१४.जर सुनील जवळ रु. 85170 होते व त्याने रु. 3116 खर्च केले, तर उर्वरित रक्कम किती?
- 82054
- 82057
- 82061
- 82050
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 82054
वजाबाकी केल्यास उर्वरित रक्कम रु. 82054 होते.
घटक: संख्या पद्धती
-
१५.जर 5 पुरुष 4 दिवसांत एक भिंत बांधू शकतात, तर 10 पुरुष तीच भिंत किती दिवसांत बांधतील?
- 1 दिवस
- 2 दिवस
- 3 दिवस
- 4 दिवस
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 2 दिवस
या प्रकारच्या प्रश्नांमध्ये, पुरुषांची संख्या आणि दिवसांची संख्या व्यस्त प्रमाणात असते. म्हणजेच, जर पुरुषांची संख्या वाढली, तर काम पूर्ण करण्यासाठी लागणारे दिवस कमी होतात. सूत्र: M1 * D1 = M2 * D2 येथे, M1 = 5 पुरुष, D1 = 4 दिवस. M2 = 10 पुरुष, D2 = ? (शोधायचे आहे). सूत्रामध्ये किमती टाकूया: 5 * 4 = 10 * D2 20 = 10 * D2 D2 = 20 / 10 D2 = 2 म्हणून, 10 पुरुष तीच भिंत 2 दिवसांत बांधतील. पर्याय 2 दिवस हे बरोबर उत्तर आहे.
घटक: काळ-काम-वेग
-
१६.एक सायकलस्वार 30 किमी/तास या वेगाने प्रवास करत आहे. तर तो 15 मिनिटांत किती अंतर कापेल?
- 7.5 किमी
- 10 किमी
- 15 किमी
- 5 किमी
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (A) 7.5 किमी
दिलेला वेग = 30 किमी/तास. दिलेला वेळ = 15 मिनिटे. वेळेला तासात रूपांतरित करूया: 15 मिनिटे = 15/60 तास = 1/4 तास. अंतर काढण्यासाठी सूत्र आहे: अंतर = वेग × वेळ. अंतर = 30 किमी/तास × (1/4) तास अंतर = 30/4 किमी अंतर = 7.5 किमी. म्हणून, सायकलस्वार 15 मिनिटांत 7.5 किमी अंतर कापेल.
घटक: वेग, वेळ व अंतर
-
१७.9 आणि 16 यांचे मध्य प्रमाणपद शोधा.
- 10
- 14
- 13
- 12
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (D) 12
दोन संख्या a आणि b यांचे मध्य प्रमाणपद हे √(a*b) असते. येथे a = 9 आणि b = 16. मध्य प्रमाणपद = √(9 * 16) = √144 = 12.
घटक: गुणोत्तर व प्रमाण
-
१८.एका शहराची लोकसंख्या 50,000 आहे. जर ती दरवर्षी 5% ने वाढली, तर दोन वर्षांनंतर लोकसंख्या किती होईल?
- 55,000
- 55,125
- 55,250
- 56,000
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 55,125
सुरुवातीची लोकसंख्या = 50,000. वार्षिक वाढीचा दर = 5%. पहिल्या वर्षानंतर लोकसंख्या = 50,000 * (100 + 5)/100 = 50,000 * (105/100) = 500 * 105 = 52,500. दुसऱ्या वर्षानंतर लोकसंख्या = 52,500 * (105/100) = 525 * 105. 525 * 105 = 525 * (100 + 5) = 52500 + (525 * 5) = 52500 + 2625 = 55,125. म्हणून, दोन वर्षांनंतर लोकसंख्या 55,125 होईल.
घटक: शेकडेवारी
-
१९.A आणि B यांच्या आजच्या वयाचे गुणोत्तर 5:6 आहे. 7 वर्षांनंतर, त्यांच्या वयाचे गुणोत्तर 6:7 होईल. तर, B चे आजचे वय किती?
- 30 वर्षे
- 35 वर्षे
- 42 वर्षे
- 49 वर्षे
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) 42 वर्षे
समजा A चे आजचे वय 5x वर्षे आणि B चे आजचे वय 6x वर्षे आहे. 7 वर्षांनंतर, A चे वय (5x + 7) वर्षे आणि B चे वय (6x + 7) वर्षे होईल. प्रश्नानुसार, 7 वर्षांनंतर त्यांच्या वयाचे गुणोत्तर 6:7 होईल. म्हणून, (5x + 7) / (6x + 7) = 6 / 7. तिरकस गुणाकार केल्यास: 7(5x + 7) = 6(6x + 7) => 35x + 49 = 36x + 42 => 49 - 42 = 36x - 35x => 7 = x. म्हणून, x = 7. A चे आजचे वय 5x = 5 * 7 = 35 वर्षे आहे. B चे आजचे वय 6x = 6 * 7 = 42 वर्षे आहे. 7 वर्षांनंतर, A चे वय 35+7=42 आणि B चे वय 42+7=49. 42:49 = 6:7. म्हणून, B चे आजचे वय 42 वर्षे आहे.
घटक: वयवारी
-
२०.एका परीक्षेत, रामला चार विषयांमध्ये सरासरी 75 गुण मिळाले. पाचव्या विषयात त्याला किती गुण मिळायला हवेत जेणेकरून त्याचे एकूण सरासरी गुण 80 होतील?
- 90 गुण
- 95 गुण
- 100 गुण
- 105 गुण
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (C) 100 गुण
चार विषयांमध्ये रामला मिळालेले एकूण गुण = सरासरी × विषय संख्या = 75 × 4 = 300. पाच विषयांमध्ये सरासरी 80 गुण मिळवण्यासाठी आवश्यक असलेले एकूण गुण = 80 × 5 = 400. पाचव्या विषयात त्याला मिळालेले गुण = (पाच विषयांचे एकूण गुण) - (चार विषयांचे एकूण गुण) = 400 - 300 = 100 गुण. म्हणून, त्याला पाचव्या विषयात 100 गुण मिळायला हवेत.
घटक: सरासरी
-
२१.एका संख्येच्या दुप्पटीतून 5 वजा केल्यास 13 मिळतात, तर ती संख्या कोणती?
- 8
- 9
- 7
- 6
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 9
समजा ती संख्या 'x' आहे. संख्येची दुप्पट = 2x. दुप्पटीतून 5 वजा केल्यास = 2x - 5. प्रश्नानुसार, 2x - 5 = 13. हे समीकरण सोडवल्यास: 2x = 13 + 5, म्हणजेच 2x = 18. म्हणून x = 18 / 2 = 9.
घटक: बीजगणित
-
२२.एका समभुज चौकोनाची (Rhombus) परिमिती 60 सेमी आहे आणि त्याचा एक कर्ण 18 सेमी आहे. तर दुसऱ्या कर्णाची लांबी किती?
- 12 सेमी
- 24 सेमी
- 30 सेमी
- 36 सेमी
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 24 सेमी
समभुज चौकोनाची परिमिती 60 सेमी आहे, म्हणून त्याची प्रत्येक बाजू 60/4 = 15 सेमी आहे. समभुज चौकोनाचे कर्ण एकमेकांना दुभागतात आणि काटकोनात छेदतात. एका कर्णाची लांबी 18 सेमी असल्याने, त्याचा अर्धा भाग 9 सेमी आहे. आता, बाजू (15), कर्णाचा अर्धा भाग (9) आणि दुसऱ्या कर्णाचा अर्धा भाग (x) घेऊन पायथागोरस प्रमेय वापरा: 15² = 9² + x². 225 = 81 + x². x² = 225 - 81 = 144. x = 12 सेमी. म्हणून, दुसरा कर्ण 2 * 12 = 24 सेमी असेल.
घटक: भूमिती
-
२३.A आणि B यांनी एका व्यवसायात अनुक्रमे ₹25000 आणि ₹30000 गुंतवले. A ने 10 महिन्यांसाठी गुंतवणूक केली, तर B ने 8 महिन्यांसाठी गुंतवणूक केली. जर एकूण नफा ₹9800 झाला, तर A चा नफ्यातील वाटा किती?
- ₹4800
- ₹5200
- ₹5400
- ₹5000
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (D) ₹5000
A ची प्रभावी गुंतवणूक = ₹25000 * 10 महिने = ₹250000. B ची प्रभावी गुंतवणूक = ₹30000 * 8 महिने = ₹240000. नफ्याचे गुणोत्तर (A : B) = 250000 : 240000 = 25 : 24 (10000 ने भागून). एकूण गुणोत्तर भागांची बेरीज = 25 + 24 = 49. एकूण नफा = ₹9800. A चा नफ्यातील वाटा = (A चा गुणोत्तर भाग / एकूण गुणोत्तर भाग) * एकूण नफा = (25/49) * ₹9800 = 25 * ₹200 = ₹5000.
घटक: भागीदारी
-
२४.5/6, 7/9 आणि 11/12 या अपूर्णांकांचा मसावी (HCF) किती आहे?
- 1/18
- 1/36
- 1/6
- 1/12
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) 1/36
अपूर्णांकांचा मसावी काढण्यासाठी, आपण अंश (numerator) चा मसावी आणि छेद (denominator) चा लसावी काढतो. सूत्र: HCF(a/b, c/d, e/f) = HCF(a, c, e) / LCM(b, d, f). येथे अंश आहेत: 5, 7, 11. या मूळ संख्या आहेत, त्यामुळे त्यांचा मसावी 1 आहे. येथे छेद आहेत: 6, 9, 12. 6 = 2 × 3 9 = 3² 12 = 2² × 3 लसावी (LCM) = 2² × 3² = 4 × 9 = 36. म्हणून, अपूर्णांकांचा मसावी = 1 / 36.
घटक: मसावी व लसावी
-
२५.जर एखाद्या घटनेची संभाव्यता P(E) = ०.६५ असेल, तर ती घटना न घडण्याची संभाव्यता (P(E')) किती?
- ०.६५
- ०.३५
- ०.५
- ०.०५
उत्तर व स्पष्टीकरण पहा
बरोबर उत्तर: (B) ०.३५
कोणत्याही घटनेची संभाव्यता (P(E)) आणि ती घटना न घडण्याची संभाव्यता (P(E')) यांची बेरीज नेहमी १ असते, म्हणजेच P(E) + P(E') = १. आपल्याला P(E) = ०.६५ दिले आहे. म्हणून, P(E') = १ - P(E) = १ - ०.६५ = ०.३५.
घटक: संभाव्यता
हाच सराव वेळेवर करा. पूर्ण पोलीस भरती सराव पेपर — परीक्षेसारखा टायमर आणि प्रत्येक प्रयत्नानंतर विषयनिहाय विश्लेषण. मोफत.
मोफत सराव पेपर सुरू करापोलीस भरती — इतर सराव पेपर
- मराठी व्याकरण सराव पेपर १Marathi Grammar Practice Set 1
- मराठी व्याकरण सराव पेपर २Marathi Grammar Practice Set 2
- अंकगणित सराव पेपर १Arithmetic Practice Set 1
- बुद्धिमत्ता चाचणी सराव पेपर १Reasoning Practice Set 1
- सामान्य ज्ञान सराव पेपर १General Knowledge Practice Set 1
- सामान्य ज्ञान सराव पेपर २General Knowledge Practice Set 2
Maharashtra Police Bharti: परीक्षा पद्धत, अभ्यासक्रम व माहिती ›