Excomrade मोफत नोंदणी

तलाठी भरती — बौद्धिक चाचणी सराव पेपर १

Talathi Bharti Reasoning Practice Set 1 — 25 questions with answers

बौद्धिक चाचणीत मालिका, सादृश्यता, वर्गीकरण, सांकेतिक भाषा आणि तर्कावर आधारित प्रश्न असतात. वेळेच्या दबावाखाली हे प्रश्न सोडवण्याचा सराव हेच या विभागाचे गमक आहे.

२५ प्रश्न · उत्तरे व स्पष्टीकरणासह · अद्ययावत 2026-10-31

प्रत्येक प्रश्न आधी स्वतः सोडवा, मगच "उत्तर व स्पष्टीकरण पहा" दाबा. एखादे उत्तर चुकीचे वाटल्यास आम्हाला कळवा — आम्ही तपासून दुरुस्त करतो.
  1. १.तुमच्या विभागात एक नवीन तंत्रज्ञान लागू करायचे आहे, परंतु काही कर्मचारी त्याला विरोध करत आहेत कारण त्यांना नवीन गोष्टी शिकण्याची भीती वाटते. यावर तुम्ही काय उपाययोजना कराल?

    1. विरोध करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना कामावरून काढून टाकण्याची धमकी द्याल.
    2. नवीन तंत्रज्ञान लागू करण्याचा विचार सोडून द्याल.
    3. नवीन तंत्रज्ञान फक्त उत्साही कर्मचाऱ्यांसाठीच लागू कराल.
    4. कर्मचाऱ्यांसाठी नवीन तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित कराल आणि त्याचे फायदे समजावून द्याल.
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (D) कर्मचाऱ्यांसाठी नवीन तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित कराल आणि त्याचे फायदे समजावून द्याल.

    कर्मचाऱ्यांमध्ये नवीन तंत्रज्ञानाबद्दलची भीती दूर करण्यासाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करणे आणि त्याचे फायदे समजावून सांगणे हा सर्वोत्तम मार्ग आहे. यामुळे कर्मचाऱ्यांचा आत्मविश्वास वाढतो आणि ते नवीन तंत्रज्ञान स्वीकारण्यास तयार होतात. धमकी देणे किंवा तंत्रज्ञान लागू न करणे हे विभागाच्या प्रगतीसाठी हानिकारक आहे.

    घटक: निर्णय क्षमता

  2. २.खालील संख्या मालिकेत प्रश्नचिन्हाच्या (?) जागी कोणती संख्या येईल? १०, २०, १२, २२, १४, ?, १६

    1. २२
    2. २४
    3. २३
    4. २५
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) २४

    या मालिकेत दोन समांतर मालिका आहेत. पहिली मालिका विषम स्थानांवर (१०, १२, १४, १६...) जी २ ने वाढत आहे. दुसरी मालिका सम स्थानांवर (२०, २२, ?, ...) जी २ ने वाढत आहे. म्हणून, प्रश्नचिन्हाच्या जागी येणारी संख्या २२ + २ = २४ असेल.

    घटक: संख्या मालिका

  3. ३.जर एका सांकेतिक भाषेत 'CAT' हा शब्द 'XZG' असा लिहिला जातो, तर 'DOG' हा शब्द कसा लिहिला जाईल?

    1. WLT
    2. VPM
    3. ELH
    4. UJN
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) WLT

    या सांकेतिक भाषेत प्रत्येक अक्षराची विरुद्ध अक्षर (वर्णमालेतील ज्या क्रमांकावर पहिले अक्षर आहे, त्या क्रमांकावर शेवटून दुसरे अक्षर) वापरले आहे. उदा. C (3रे) चे विरुद्ध अक्षर X (शेवटून 3रे), A (1ले) चे विरुद्ध अक्षर Z (शेवटून 1ले), T (20वे) चे विरुद्ध अक्षर G (शेवटून 20वे). म्हणजेच, मूळ अक्षर आणि सांकेतिक अक्षर यांच्या वर्णमालेतील स्थानांची बेरीज 27 आहे. याच नियमानुसार 'DOG' या शब्दातील अक्षरे बदलल्यास: D (4थे) -> W (23वे), O (15वे) -> L (12वे), G (7वे) -> T (20वे). म्हणून, 'DOG' हा शब्द 'WLT' असा लिहिला जाईल.

    घटक: सांकेतिक भाषा

  4. ४.एका दिवसात (24 तासांत) घड्याळाचे तास काटा आणि मिनिट काटा एकमेकांशी किती वेळा काटकोन (90 अंश) करतात?

    1. 22 वेळा
    2. 24 वेळा
    3. 44 वेळा
    4. 48 वेळा
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) 44 वेळा

    घड्याळातील तास काटा आणि मिनिट काटा प्रत्येक 12 तासांत 22 वेळा काटकोन (90 अंश) करतात. एका दिवसात 24 तास असतात. त्यामुळे 24 तासांमध्ये दोन्ही काटे 22 × 2 = 44 वेळा काटकोन करतील.

    घटक: घड्याळ व दिनदर्शिका

  5. ५.पुढील सादृश्यता पूर्ण करा: 729 : 9 :: 1331 : ?

    1. 11
    2. 10
    3. 12
    4. 9
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) 11

    या सादृश्यतेमध्ये, पहिली संख्या (729) ही दुसऱ्या संख्येचा (9) घन (cube) आहे (9 * 9 * 9 = 729). त्याचप्रमाणे, 1331 ही संख्या 11 चा घन आहे (11 * 11 * 11 = 1331). म्हणून, योग्य उत्तर 11 आहे.

    घटक: सादृश्यता

  6. ६.सुनील त्याच्या घरापासून दक्षिणेकडे 5 किमी चालतो. त्यानंतर तो डावीकडे वळतो आणि 12 किमी चालतो. तर, तो त्याच्या घरापासून किती अंतरावर आहे?

    1. 10 किमी
    2. 13 किमी
    3. 15 किमी
    4. 17 किमी
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) 13 किमी

    समजा सुनीलचे घर 'A' आहे. तो दक्षिणेकडे 5 किमी चालतो आणि 'B' बिंदूवर पोहोचतो. (A ते B = 5 किमी). त्यानंतर तो डावीकडे वळतो (म्हणजे पूर्वेकडे) आणि 12 किमी चालतो व 'C' बिंदूवर पोहोचतो. (B ते C = 12 किमी). आता A, B, C हे एक काटकोन त्रिकोण तयार करतात, ज्यात कोन B काटकोन आहे. आपल्याला A आणि C मधील अंतर (कर्ण) काढायचे आहे. पायथागोरस प्रमेयानुसार, AC² = AB² + BC² = 5² + 12² = 25 + 144 = 169. म्हणून, AC = √169 = 13 किमी. तो त्याच्या घरापासून 13 किमी अंतरावर आहे.

    घटक: दिशाज्ञान

  7. ७.तुम्ही एका संशोधन संस्थेचे संचालक आहात. तुमच्या संस्थेतील एका वैज्ञानिकाने केलेल्या संशोधनाचे निष्कर्ष धक्कादायक आणि सार्वजनिक सुरक्षेसाठी धोकादायक असल्याचे आढळून आले आहे. तुम्ही काय कराल?

    1. संबंधित वैज्ञानिकाला तात्काळ निलंबित करून संपूर्ण प्रकरणाची उच्चस्तरीय चौकशी सुरू करणे.
    2. संशोधनाचे निष्कर्ष त्वरित सार्वजनिक करणे आणि जनतेला संभाव्य धोक्याबद्दल सावध करणे.
    3. संशोधनाचे निष्कर्ष दडपून टाकण्याचा प्रयत्न करणे आणि संबंधित वैज्ञानिकाला संस्थेतून काढून टाकणे.
    4. संशोधनाचे निष्कर्ष सार्वजनिक करण्यापूर्वी तज्ञांकडून त्याचे पुनरावलोकन करणे आणि संभाव्य धोके कमी करण्यासाठी उपाययोजना सुचवणे.
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (D) संशोधनाचे निष्कर्ष सार्वजनिक करण्यापूर्वी तज्ञांकडून त्याचे पुनरावलोकन करणे आणि संभाव्य धोके कमी करण्यासाठी उपाययोजना सुचवणे.

    जेव्हा एखादे संशोधन सार्वजनिक सुरक्षेसाठी धोकादायक असू शकते, तेव्हा सर्वात योग्य कृती म्हणजे ते निष्कर्ष सार्वजनिक करण्यापूर्वी तज्ञांकडून त्याचे पुनरावलोकन करणे. यामुळे धोक्याचे योग्य मूल्यांकन करता येते आणि त्यावर मात करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना आखता येतात. केवळ निलंबित करणे किंवा निष्कर्ष दडपणे योग्य नाही, तसेच ते त्वरित सार्वजनिक करणेही धोकादायक ठरू शकते.

    घटक: निर्णय क्षमता

  8. ८.खालील अक्षर मालिकेतील प्रश्नचिन्हाच्या जागी योग्य अक्षर निवडा: P, N, L, J, H, ?

    1. F
    2. G
    3. E
    4. D
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) F

    या अक्षर मालिकेत प्रत्येक पुढील अक्षर हे मागील अक्षराच्या दोन स्थान मागे आहे. P (16) - 2 = N (14), N (14) - 2 = L (12), L (12) - 2 = J (10), J (10) - 2 = H (8). म्हणून, H (8) - 2 = F (6). म्हणून योग्य पर्याय 'F' आहे.

    घटक: अक्षर मालिका

  9. ९.खालील संख्या मालिकेत प्रश्नचिन्हाच्या (?) जागी कोणती संख्या येईल? १००, ९५, ८९, ८२, ?, ६५

    1. ७०
    2. ७२
    3. ७४
    4. ७६
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) ७४

    या संख्या मालिकेत दोन संख्यांमधील फरक क्रमाक्रमाने ५, ६, ७, ... अशा प्रकारे वजा केला जात आहे. १०० - ५ = ९५, ९५ - ६ = ८९, ८९ - ७ = ८२. म्हणून, पुढील संख्या ८२ - ८ = ७४ असेल. त्यानंतर ७४ - ९ = ६५.

    घटक: संख्या मालिका

  10. १०.जर एका सांकेतिक भाषेत 'BAT' हा शब्द '2120' असा लिहिला जातो, तर 'CAT' हा शब्द कसा लिहिला जाईल?

    1. 3120
    2. 4221
    3. 3102
    4. 1320
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) 3120

    या सांकेतिक भाषेत प्रत्येक अक्षराच्या वर्णमालेतील स्थानाचा अंक वापरला आहे. उदा. B (2रे) साठी 2, A (1ले) साठी 1, T (20वे) साठी 20. याच नियमानुसार 'CAT' या शब्दातील अक्षरांना अंकात बदलल्यास: C (3रे) साठी 3, A (1ले) साठी 1, T (20वे) साठी 20. म्हणून, 'CAT' हा शब्द '3120' असा लिहिला जाईल.

    घटक: सांकेतिक भाषा

  11. ११.2000 हे लीप वर्ष आहे का?

    1. होय
    2. नाही
    3. ते सामान्य वर्ष आहे
    4. यापैकी काहीही नाही
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) होय

    लीप वर्ष तपासण्यासाठी, वर्षाला 4 ने भाग जातो का हे पहावे. जर भाग गेला तर ते लीप वर्ष असते. परंतु, 100 ने भाग जाणाऱ्या वर्षांसाठी, ते 400 ने देखील भागले गेले पाहिजे. 2000 ला 4, 100 आणि 400 ने पूर्ण भाग जातो, म्हणून ते लीप वर्ष आहे.

    घटक: घड्याळ व दिनदर्शिका

  12. १२.पुढील सादृश्यता पूर्ण करा. ACE : BDF :: GIK : ?

    1. FHI
    2. HJL
    3. JKL
    4. LMN
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) HJL

    या अक्षर सादृश्यतेमध्ये, प्रत्येक अक्षरामध्ये 1 ची वाढ झाली आहे. (A+1=B, C+1=D, E+1=F). त्याच नियमानुसार, GIK या अक्षरांमध्ये 1 ची वाढ केल्यास HJL हे अक्षरसमूह मिळेल. (G+1=H, I+1=J, K+1=L).

    घटक: सादृश्यता

  13. १३.A हे B च्या पूर्वेला 15 किमी आहे. C हे B च्या दक्षिणेला 8 किमी आहे. तर, A आणि C यांच्यातील सरळ अंतर किती आहे?

    1. 15 किमी
    2. 17 किमी
    3. 20 किमी
    4. 23 किमी
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) 17 किमी

    समजा B बिंदूचे स्थान (0,0) मानूया. A हे B च्या पूर्वेला 15 किमी आहे, म्हणून A चे स्थान (15,0) असेल. C हे B च्या दक्षिणेला 8 किमी आहे, म्हणून C चे स्थान (0,-8) असेल. आता A आणि C मधील अंतर काढण्यासाठी पायथागोरस प्रमेय वापरू. AC² = (X₂ - X₁)² + (Y₂ - Y₁)² = (15 - 0)² + (0 - (-8))² = 15² + 8² = 225 + 64 = 289. म्हणून, AC = √289 = 17 किमी. A आणि C यांच्यातील सरळ अंतर 17 किमी आहे.

    घटक: दिशाज्ञान

  14. १४.खालीलपैकी वेगळा शब्द कोणता?

    1. लाल
    2. निळा
    3. गोड
    4. पिवळा
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) गोड

    लाल, निळा आणि पिवळा हे सर्व रंग आहेत. गोड ही चव आहे. त्यामुळे 'गोड' हा वेगळा शब्द आहे.

    घटक: वर्गीकरण

  15. १५.तुम्ही एका मोठ्या कंपनीचे मानव संसाधन व्यवस्थापक (HR Manager) आहात. तुमच्या कंपनीतील एका उच्च पदावरील कर्मचाऱ्याने एका कनिष्ठ कर्मचाऱ्याचा लैंगिक छळ केल्याची गंभीर तक्रार प्राप्त झाली आहे. तुमची तात्काळ कृती काय असेल?

    1. तात्काळ अंतर्गत तक्रार निवारण समितीला (ICC) सूचित करणे, तक्रारदाराला कायदेशीर सल्ला देणे आणि चौकशी सुरू करणे.
    2. आरोपी कर्मचाऱ्याला तात्काळ कामावरून काढून टाकणे.
    3. प्रकरणाची माहिती सार्वजनिक करणे.
    4. दोन्ही कर्मचाऱ्यांची समुपदेशकासोबत बैठक आयोजित करणे.
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) तात्काळ अंतर्गत तक्रार निवारण समितीला (ICC) सूचित करणे, तक्रारदाराला कायदेशीर सल्ला देणे आणि चौकशी सुरू करणे.

    लैंगिक छळाच्या गंभीर तक्रारी प्राप्त झाल्यास, कंपनीच्या धोरणानुसार आणि कायद्यानुसार तात्काळ अंतर्गत तक्रार निवारण समितीला (ICC) सूचित करणे, तक्रारदाराला संरक्षण देणे आणि चौकशी प्रक्रिया सुरू करणे ही पहिली आणि कायदेशीरदृष्ट्या बंधनकारक कृती आहे.

    घटक: निर्णय क्षमता

  16. १६.खालील अक्षर मालिकेतील प्रश्नचिन्हाच्या जागी योग्य अक्षर निवडा: A, E, I, O, ?

    1. P
    2. U
    3. V
    4. Y
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) U

    ही मालिका इंग्रजीतील स्वर (vowels) अक्षरांची आहे. A, E, I, O या क्रमाने स्वर येतात. याच नियमानुसार पुढील स्वर U हे अक्षर असेल.

    घटक: अक्षर मालिका

  17. १७.जर 1 जानेवारी 2016 रोजी शुक्रवार होता, तर 1 जानेवारी 2017 रोजी कोणता वार असेल?

    1. शनिवार
    2. रविवार
    3. सोमवार
    4. बुधवार
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) रविवार

    2016 हे लीप वर्ष आहे (कारण ते 4 ने पूर्ण भाग जाते). लीप वर्षात 366 दिवस असतात. 366 दिवसांमध्ये 52 आठवडे आणि 2 विषम दिवस (odd days) असतात. त्यामुळे, जर 1 जानेवारी 2016 रोजी शुक्रवार होता, तर 1 जानेवारी 2017 रोजी शुक्रवार + 2 दिवस = रविवार असेल.

    घटक: घड्याळ व दिनदर्शिका

  18. १८.पुढील सादृश्यता पूर्ण करा: कांगारू : ऑस्ट्रेलिया :: पेंग्विन : ?

    1. आफ्रिका
    2. अंटार्क्टिका
    3. आशिया
    4. युरोप
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) अंटार्क्टिका

    कांगारू हा ऑस्ट्रेलियाचा राष्ट्रीय प्राणी आहे आणि तो प्रामुख्याने ऑस्ट्रेलियात आढळतो. पेंग्विन प्रामुख्याने अंटार्क्टिका खंडात आढळतात. म्हणून, कांगारू : ऑस्ट्रेलिया :: पेंग्विन : अंटार्क्टिका.

    घटक: सादृश्यता

  19. १९.खालील विधानांवरून कोणते निष्कर्ष तार्किकदृष्ट्या अनुसरतात ते ठरवा. विधाने: 1. सर्व पेढे गोड आहेत. 2. सर्व गोड पदार्थ मिठाई आहेत. निष्कर्ष: I. सर्व पेढे मिठाई आहेत. II. सर्व मिठाई गोड आहेत.

    1. केवळ निष्कर्ष I सत्य आहे.
    2. केवळ निष्कर्ष II सत्य आहे.
    3. दोन्ही निष्कर्ष I व II सत्य आहेत.
    4. निष्कर्ष I किंवा II सत्य आहे.
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) केवळ निष्कर्ष I सत्य आहे.

    दिलेल्या विधानांनुसार, वेन आकृती खालीलप्रमाणे काढता येते: 'सर्व पेढे गोड आहेत' म्हणजे पेढ्यांचा गट गोड पदार्थांच्या गटात पूर्णपणे समाविष्ट आहे. 'सर्व गोड पदार्थ मिठाई आहेत' म्हणजे गोड पदार्थांचा गट मिठाईच्या गटात पूर्णपणे समाविष्ट आहे. यावरून, पेढे -> गोड -> मिठाई अशी रचना होते. निष्कर्ष I: 'सर्व पेढे मिठाई आहेत.' पेढ्यांचा गट गोड पदार्थांमध्ये आणि गोड पदार्थांचा गट मिठाईमध्ये असल्याने, पेढ्यांचा गट आपोआप मिठाईमध्ये समाविष्ट होतो. त्यामुळे हा निष्कर्ष सत्य आहे. निष्कर्ष II: 'सर्व मिठाई गोड आहेत.' मिठाईचा गट हा गोड पदार्थांच्या गटापेक्षा मोठा असू शकतो (काही मिठाई गोड नसलेल्या असू शकतात, उदा. खारट मिठाई). म्हणून, 'सर्व मिठाई गोड आहेत' हे निश्चितपणे सत्य नाही. म्हणून, केवळ निष्कर्ष I सत्य आहे.

    घटक: न्यायवाक्य

  20. २०.एका नकाशावर 1 सेमी = 50 किमी दर्शवते. नकाशावर दोन शहरे 7 सेमी अंतरावर आहेत. तर, त्या शहरांमधील प्रत्यक्ष अंतर किती किमी आहे?

    1. 100 किमी
    2. 250 किमी
    3. 350 किमी
    4. 400 किमी
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) 350 किमी

    दिलेल्या माहितीनुसार, नकाशावरील 1 सेमी प्रत्यक्ष 50 किमी अंतराएवढे आहे. दोन शहरे नकाशावर 7 सेमी अंतरावर आहेत. म्हणून, प्रत्यक्ष अंतर = 7 सेमी × 50 किमी/सेमी = 350 किमी.

    घटक: दिशाज्ञान

  21. २१.तुम्ही एका सार्वजनिक विभागाचे प्रमुख आहात. तुमच्या विभागातील एका कर्मचाऱ्यावर गैरव्यवहाराचा आरोप आहे. प्राथमिक चौकशीत काही पुरावे उपलब्ध झाले आहेत. अशा परिस्थितीत तुम्ही कोणते पाऊल उचलाल?

    1. त्या कर्मचाऱ्याला तात्काळ निलंबित करून सखोल चौकशीचे आदेश द्याल.
    2. पुराव्यांची खातरजमा न करता त्याला थेट बडतर्फ कराल.
    3. सर्व पुरावे सार्वजनिक करून माध्यमांना माहिती द्याल.
    4. आरोपाकडे दुर्लक्ष करून कर्मचाऱ्याला काम सुरू ठेवण्याची परवानगी द्याल.
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) त्या कर्मचाऱ्याला तात्काळ निलंबित करून सखोल चौकशीचे आदेश द्याल.

    गैरव्यवहाराच्या आरोपाखाली तात्काळ निलंबन करून सखोल चौकशी करणे हे प्रशासकीय नियमांनुसार योग्य पाऊल आहे. यामुळे चौकशी निष्पक्षपणे पार पडते आणि सार्वजनिक विश्वास कायम राहतो. थेट बडतर्फीसाठी सखोल चौकशी आणि पुराव्यांची अंतिम पडताळणी आवश्यक असते.

    घटक: निर्णय क्षमता

  22. २२.एका घड्याळात दुपारी 12 वाजले आहेत. जर मिनिट काटा पूर्व दिशा दर्शवत असेल, तर तास काटा कोणती दिशा दर्शवेल?

    1. उत्तर
    2. पूर्व
    3. पश्चिम
    4. दक्षिण
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) पूर्व

    दुपारी 12 वाजता घड्याळातील तास काटा आणि मिनिट काटा दोन्ही वरच्या दिशेने (सामान्यतः उत्तर दिशा) असतात. प्रश्नानुसार, मिनिट काटा पूर्व दिशा दर्शवत आहे. याचा अर्थ सामान्यतः उत्तर दिशेकडे असलेली दिशा 90 अंश घड्याळाच्या दिशेने फिरवून पूर्व बनवली आहे. तास काटा देखील 12 वाजता वरच्या दिशेनेच असतो, त्यामुळे तोही 90 अंश घड्याळाच्या दिशेने फिरून पूर्व दिशा दर्शवेल.

    घटक: घड्याळ व दिनदर्शिका

  23. २३.पुढील सादृश्यता पूर्ण करा. 5 : 125 :: 4 : ?

    1. 16
    2. 64
    3. 20
    4. 12
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) 64

    या प्रश्नात, पहिल्या संख्येत तिचा घन (Cube) दर्शविला आहे. 5 चा घन 125 आहे (5 * 5 * 5 = 125). त्याचप्रमाणे, 4 चा घन 64 आहे (4 * 4 * 4 = 64). म्हणून, योग्य पर्याय 64 आहे.

    घटक: सादृश्यता

  24. २४.खालील विधानांवरून कोणते निष्कर्ष तार्किकदृष्ट्या अनुसरतात ते ठरवा. विधाने: 1. काही फळे लाल आहेत. 2. सर्व लाल वस्तू द्राक्षे आहेत. निष्कर्ष: I. सर्व फळे द्राक्षे आहेत. II. काही फळे द्राक्षे आहेत.

    1. निष्कर्ष I आणि II दोन्ही असत्य आहेत.
    2. फक्त निष्कर्ष I सत्य आहे.
    3. फक्त निष्कर्ष II सत्य आहे.
    4. निष्कर्ष I आणि II दोन्ही सत्य आहेत.
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) फक्त निष्कर्ष II सत्य आहे.

    विधान 1 नुसार, 'फळे' आणि 'लाल वस्तू' यांमध्ये काही समान सदस्य आहेत. विधान 2 नुसार, 'लाल वस्तू' हा संच 'द्राक्षे' या संचाचा उपसंच आहे. म्हणून, जी फळे लाल आहेत, ती द्राक्षे असणारच. यावरून निष्कर्ष II (काही फळे द्राक्षे आहेत) सत्य ठरतो. निष्कर्ष I (सर्व फळे द्राक्षे आहेत) सत्य असण्याची शक्यता नाही, कारण फळांचा काही भाग लाल नसू शकतो आणि त्यामुळे तो द्राक्षे नसण्याची शक्यता आहे.

    घटक: न्यायवाक्य

  25. २५.तुम्ही एका शहराचे अग्निशमन दलाचे प्रमुख आहात. शहराच्या एका जुन्या इमारतीला भीषण आग लागली आहे आणि आतमध्ये काही लोक अडकल्याची माहिती आहे. तुमची प्राथमिकता काय असेल?

    1. सर्वप्रथम अडकलेल्या लोकांना सुरक्षित बाहेर काढण्यासाठी बचावकार्य सुरू करणे आणि आग विझवण्याचे प्रयत्न करणे.
    2. आगीचे कारण शोधण्यासाठी तपासणी पथक पाठवणे.
    3. इमारतीमधील अग्निशमन यंत्रणा कार्यरत आहे का, हे तपासणे.
    4. जवळपासच्या इमारती खाली करण्याचे आदेश देणे.
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) सर्वप्रथम अडकलेल्या लोकांना सुरक्षित बाहेर काढण्यासाठी बचावकार्य सुरू करणे आणि आग विझवण्याचे प्रयत्न करणे.

    आग लागलेल्या इमारतीत लोक अडकले असल्यास, सर्वप्रथम त्यांना सुरक्षित बाहेर काढणे हे अग्निशमन दलाचे मुख्य कर्तव्य आणि प्राथमिकता असते. त्यानंतर आग विझवण्यासाठी आणि इतर खबरदारीसाठी उपाययोजना कराव्यात.

    घटक: निर्णय क्षमता

हाच सराव वेळेवर करा. पूर्ण तलाठी भरती सराव पेपर — परीक्षेसारखा टायमर आणि प्रत्येक प्रयत्नानंतर विषयनिहाय विश्लेषण. मोफत.

मोफत सराव पेपर सुरू करा

तलाठी भरती — इतर सराव पेपर

Talathi Bharti: परीक्षा पद्धत, अभ्यासक्रम व माहिती ›