Excomrade मोफत नोंदणी

तलाठी भरती — सामान्य ज्ञान सराव पेपर २

Talathi Bharti General Knowledge Practice Set 2 — 25 questions with answers

सामान्य ज्ञानाचा दुसरा सराव संच — पहिल्या संचातील प्रश्नांची पुनरावृत्ती नाही. चालू घडामोडी या संचात नाहीत; त्या ताज्या आणि अधिकृत स्रोतांतून वाचा.

२५ प्रश्न · उत्तरे व स्पष्टीकरणासह · अद्ययावत 2026-10-31

प्रत्येक प्रश्न आधी स्वतः सोडवा, मगच "उत्तर व स्पष्टीकरण पहा" दाबा. एखादे उत्तर चुकीचे वाटल्यास आम्हाला कळवा — आम्ही तपासून दुरुस्त करतो.
  1. १.भारताचा पहिला उपग्रह कोणता?

    1. भास्कर-१
    2. रोहिणी
    3. आर्यभट्ट
    4. इनसॅट-१ए
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) आर्यभट्ट

    भारताचा पहिला उपग्रह 'आर्यभट्ट' १९ एप्रिल १९७५ रोजी सोव्हिएत युनियनमधून प्रक्षेपित करण्यात आला होता. हा भारताच्या अंतराळ कार्यक्रमातील एक महत्त्वाचा टप्पा होता.

    घटक: विज्ञान व तंत्रज्ञान

  2. २.महसुली तूट (Revenue Deficit) कमी करण्यासाठी सरकार खालीलपैकी कोणती उपाययोजना करू शकते?

    1. सार्वजनिक कर्ज वाढवणे
    2. भांडवली खर्च वाढवणे
    3. अनुदानांमध्ये कपात करणे
    4. कराचे दर कमी करणे
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) अनुदानांमध्ये कपात करणे

    महसुली तूट कमी करण्यासाठी सरकारला महसुली खर्च कमी करावा लागतो किंवा महसुली उत्पन्न वाढवावे लागते. अनुदानांमध्ये कपात करणे हा महसुली खर्च कमी करण्याचा एक प्रभावी मार्ग आहे.

    घटक: सार्वजनिक वित्त व अर्थसंकल्प

  3. ३.महाराष्ट्राच्या पूर्वेकडील सीमेवर खालीलपैकी कोणते राज्य लागून आहे?

    1. गुजरात
    2. मध्य प्रदेश
    3. छत्तीसगड
    4. गोवा
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) छत्तीसगड

    महाराष्ट्राच्या पूर्वेकडील सीमेला छत्तीसगड राज्य लागून आहे. गुजरात पश्चिमेला, मध्य प्रदेश उत्तरेला आणि गोवा दक्षिणेला आहे.

    घटक: जिल्हे व प्रशासकीय विभाग

  4. ४.खालीलपैकी कोणते घटक राष्ट्रीय उत्पन्न मोजताना येणाऱ्या अडचणींपैकी एक नाही?

    1. दुहेरी गणनेची समस्या
    2. असंघटित क्षेत्राचा समावेश
    3. वस्तू विनिमय पद्धतीचे अस्तित्व
    4. उत्पन्नाचे समान वितरण
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (D) उत्पन्नाचे समान वितरण

    उत्पन्नाचे समान वितरण ही राष्ट्रीय उत्पन्न मोजताना येणारी अडचण नाही, तर राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या वितरणाशी संबंधित एक सामाजिक-आर्थिक समस्या आहे. दुहेरी गणना, असंघटित क्षेत्राची माहिती मिळवणे आणि वस्तू विनिमय पद्धती ही राष्ट्रीय उत्पन्न मोजताना येणाऱ्या प्रमुख तांत्रिक अडचणी आहेत.

    घटक: राष्ट्रीय उत्पन्न

  5. ५.महाराष्ट्रातील महानगरपालिकांच्या संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा: अ) महानगरपालिकेचा प्रमुख 'महापौर' (Mayor) असतो, जो थेट जनतेद्वारे निवडला जातो. ब) महानगरपालिकेचे प्रशासकीय प्रमुख 'महानगरपालिका आयुक्त' (Municipal Commissioner) असतात, जे राज्य शासनाद्वारे नेमले जातात. क) 'प्रभाग समिती' (Ward Committee) ही महानगरपालिकेची एक महत्त्वाची समिती असते, जी मोठ्या शहरांमध्ये स्थापन केली जाते (३ लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेल्या शहरांमध्ये). वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/आहेत?

    1. केवळ अ आणि ब
    2. केवळ ब आणि क
    3. केवळ अ आणि क
    4. अ, ब आणि क
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) केवळ ब आणि क

    विधान (अ) चुकीचे आहे. महाराष्ट्रात महानगरपालिकेच्या महापौराची निवड नगरसेवकांमधून (अप्रत्यक्षपणे) केली जाते, थेट जनतेद्वारे नाही. विधान (ब) बरोबर आहे, महानगरपालिका आयुक्त हे राज्य शासनाद्वारे नियुक्त केलेले प्रशासकीय अधिकारी असतात. विधान (क) बरोबर आहे, ७४ व्या घटनादुरुस्तीनुसार ३ लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेल्या महानगरपालिकांमध्ये प्रभाग समित्या स्थापन करणे बंधनकारक आहे.

    घटक: भारतीय राज्यघटना

  6. ६.हवामान बदलावर आंतरसरकारी पॅनेल (Intergovernmental Panel on Climate Change - IPCC) ची स्थापना कोणत्या संस्थेने केली होती?

    1. संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (UNDP)
    2. संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम (UNEP) आणि जागतिक हवामान संस्था (WMO)
    3. जागतिक बँक (World Bank)
    4. आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्था (IEA)
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम (UNEP) आणि जागतिक हवामान संस्था (WMO)

    IPCC ची स्थापना १९८८ मध्ये संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम (UNEP) आणि जागतिक हवामान संस्था (WMO) यांनी हवामान बदलासंदर्भात वैज्ञानिक माहितीचे मूल्यांकन करण्यासाठी केली होती.

    घटक: हवामान बदल

  7. ७.हिमालयीन नद्या आणि द्वीपकल्पीय नद्या यांच्यातील फरकासंदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?

    1. हिमालयीन नद्या बारमाही वाहणाऱ्या असतात, तर द्वीपकल्पीय नद्या हंगामी असतात.
    2. हिमालयीन नद्या त्यांच्या मार्गात 'V' आकाराच्या दऱ्या (दऱ्या) तयार करतात, तर द्वीपकल्पीय नद्या 'U' आकाराच्या दऱ्या तयार करतात.
    3. हिमालयीन नद्या लांब, विशाल पाणलोट क्षेत्र आणि मोठ्या मुखांच्या असतात.
    4. द्वीपकल्पीय नद्या त्यांच्या भूभागात खूप कमी धूप करतात.
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) हिमालयीन नद्या त्यांच्या मार्गात 'V' आकाराच्या दऱ्या (दऱ्या) तयार करतात, तर द्वीपकल्पीय नद्या 'U' आकाराच्या दऱ्या तयार करतात.

    हिमालयीन नद्या तरुण असल्याने आणि वेगाने वाहत असल्याने 'V' आकाराच्या दऱ्या (दऱ्या) तयार करतात. तर द्वीपकल्पीय नद्या जुन्या असून, त्या सपाट प्रदेशातून वाहत असल्याने 'U' आकाराच्या दऱ्या तयार करत नाहीत, तर रुंद आणि उथळ दऱ्या किंवा सपाट मैदानी प्रदेशातून वाहतात. त्यामुळे 'ब' हे विधान चुकीचे आहे. 'U' आकाराच्या दऱ्या हिमनदींच्या कार्यामुळे तयार होतात.

    घटक: महाराष्ट्राचा भूगोल

  8. ८.महाराष्ट्रातील जिल्हा परिषदेचा प्रशासकीय प्रमुख कोण असतो?

    1. अध्यक्ष
    2. मुख्य कार्यकारी अधिकारी
    3. जिल्हाधिकारी
    4. गटविकास अधिकारी
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) मुख्य कार्यकारी अधिकारी

    महाराष्ट्रामध्ये जिल्हा परिषदेचा प्रशासकीय प्रमुख हा मुख्य कार्यकारी अधिकारी (Chief Executive Officer - CEO) असतो. तो भारतीय प्रशासकीय सेवेतील (IAS) अधिकारी असतो आणि जिल्हा परिषदेच्या सर्व प्रशासकीय कामकाजाची जबाबदारी त्याच्यावर असते.

    घटक: स्थानिक स्वराज्य संस्था

  9. ९.सेंद्रिय रसायनशास्त्रात 'अल्कोहोल' या कार्यात्मक गटाचे (functional group) रासायनिक सूत्र काय आहे?

    1. -CHO
    2. -COOH
    3. -OH
    4. -CO-
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) -OH

    -OH हा अल्कोहोलचा कार्यात्मक गट आहे, जो हायड्रॉक्सिल गट म्हणून ओळखला जातो. -CHO ॲल्डिहाइड, -COOH कार्बोक्झिलिक आम्ल आणि -CO- कीटोनचा गट आहे.

    घटक: रसायनशास्त्र

  10. १०.भारताच्या पंतप्रधानांच्या नियुक्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान योग्य नाही?

    1. पंतप्रधानांची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात.
    2. पंतप्रधान लोकसभेतील बहुमत असलेल्या पक्षाचा नेता असतो.
    3. राष्ट्रपतींना कोणाचीही पंतप्रधान म्हणून नियुक्ती करण्याचा पूर्ण विवेकाधिकार असतो.
    4. जर कोणत्याही पक्षाला स्पष्ट बहुमत मिळाले नाही, तर सर्वात मोठ्या पक्षाच्या नेत्याला किंवा आघाडीच्या नेत्याला पंतप्रधान म्हणून आमंत्रित केले जाते.
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) राष्ट्रपतींना कोणाचीही पंतप्रधान म्हणून नियुक्ती करण्याचा पूर्ण विवेकाधिकार असतो.

    पंतप्रधानांची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात (कलम ७५(१)). सामान्यतः, लोकसभेत बहुमत असलेल्या पक्षाच्या नेत्यालाच पंतप्रधान म्हणून नियुक्त केले जाते. राष्ट्रपतींना 'कोणाचीही' नियुक्ती करण्याचा पूर्ण विवेकाधिकार नसतो; त्यांचा विवेकाधिकार तेव्हाच वापरला जातो जेव्हा कोणत्याही पक्षाला स्पष्ट बहुमत नसते आणि सरकार स्थापन करण्यासाठी कोणाला आमंत्रित करावे याचा निर्णय घ्यावा लागतो. स्पष्ट बहुमत असताना, बहुमत पक्षाच्या नेत्यालाच पंतप्रधान म्हणून नियुक्त करणे बंधनकारक असते. त्यामुळे 'पूर्ण विवेकाधिकार' हे विधान योग्य नाही.

    घटक: कार्यकारी मंडळ

  11. ११.खालील जोड्या जुळवा: **पोषकद्रव्य चक्र** **मुख्य साठा/वैशिष्ट्य** अ. कार्बन चक्र i. वातावरणात सर्वात जास्त प्रमाणात ब. नायट्रोजन चक्र ii. खडके आणि जीवाश्मांमध्ये क. फॉस्फरस चक्र iii. प्रकाशसंश्लेषण आणि श्वसन

    1. अ-iii, ब-i, क-ii
    2. अ-i, ब-iii, क-ii
    3. अ-ii, ब-i, क-iii
    4. अ-iii, ब-ii, क-i
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) अ-iii, ब-i, क-ii

    कार्बन चक्रात प्रकाशसंश्लेषण आणि श्वसन या प्रक्रिया महत्त्वाच्या असतात. नायट्रोजन चक्रात वातावरणातील नायट्रोजनचे स्थिरीकरण होते, कारण वातावरणात नायट्रोजन वायू सर्वात जास्त प्रमाणात असतो. फॉस्फरस चक्राचा मुख्य साठा खडके आणि जीवाश्मांमध्ये असतो, कारण फॉस्फरस वायू स्वरूपात आढळत नाही.

    घटक: परिसंस्था

  12. १२.२०११ च्या जनगणनेनुसार, भारतामध्ये सर्वात कमी लोकसंख्या असलेले राज्य कोणते आहे?

    1. गोवा
    2. मिझोराम
    3. अरुणाचल प्रदेश
    4. सिक्कीम
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (D) सिक्कीम

    २०११ च्या जनगणनेनुसार, सिक्कीम हे भारतामध्ये सर्वात कमी लोकसंख्या असलेले राज्य आहे, ज्याची लोकसंख्या सुमारे ६.१० लाख होती. भौगोलिक रचना आणि दुर्गमता ही कमी लोकसंख्येची प्रमुख कारणे आहेत.

    घटक: लोकसंख्या

  13. १३.मध्ययुगीन काळात भारताला भेट दिलेल्या परदेशी प्रवाशांच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणत्या जोड्या योग्य आहेत? १. इब्न बतूता – मोरोक्को २. मार्को पोलो – इटली ३. निकोलो डी कोंटी – पोर्तुगाल ४. अब्दुर रझाक – पर्शिया

    1. १, २ आणि ३
    2. २, ३ आणि ४
    3. १, २ आणि ४
    4. १, ३ आणि ४
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) १, २ आणि ४

    इब्न बतूता हा मोरोक्कोचा प्रवासी होता, मार्को पोलो इटलीचा होता आणि अब्दुर रझाक पर्शियाचा होता. हे तिघेही मध्ययुगीन काळात भारताला भेटले. निकोलो डी कोंटी हा इटलीचा (व्हेनेशियन) व्यापारी होता, पोर्तुगालचा नव्हता. त्यामुळे १, २ आणि ४ या जोड्या योग्य आहेत.

    घटक: मध्ययुगीन भारत

  14. १४.खालीलपैकी कोणते स्टोरेज उपकरण (Storage Device) हे 'प्राथमिक स्टोरेज' (Primary Storage) चे उदाहरण नाही?

    1. RAM (Random-Access Memory)
    2. Cache Memory
    3. हार्ड डिस्क ड्राईव्ह (Hard Disk Drive)
    4. रजिस्टर (Registers)
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) हार्ड डिस्क ड्राईव्ह (Hard Disk Drive)

    हार्ड डिस्क ड्राईव्ह (Hard Disk Drive) हे दुय्यम स्टोरेज (Secondary Storage) चे उदाहरण आहे, जे दीर्घकाळासाठी डेटा साठवते. RAM, कॅशे मेमरी आणि रजिस्टर्स ही प्राथमिक स्टोरेजची उदाहरणे आहेत, जी थेट CPU द्वारे वापरली जातात आणि त्यांचा ऍक्सेस वेगवान असतो.

    घटक: संगणक व माहिती तंत्रज्ञान

  15. १५.भारतीय राज्यघटनेनुसार, मतदारांचे वय २१ वर्षांवरून १८ वर्षे कोणत्या घटनादुरुस्तीद्वारे करण्यात आले?

    1. ४२ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९७६
    2. ६१ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९८९
    3. ७३ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२
    4. ४४ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९७८
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) ६१ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९८९

    ६१ व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे (१९८९) मतदारांचे वय २१ वर्षांवरून १८ वर्षे करण्यात आले. त्यामुळे लोकशाही प्रक्रियेत अधिक तरुणांना सहभागी होण्याची संधी मिळाली.

    घटक: निवडणूक प्रक्रिया

  16. १६.नीती आयोगाचे पूर्ण रूप काय आहे?

    1. National Integrated Team for India
    2. New Institution for Transparent India
    3. National Incentive for Transforming India
    4. National Institution for Transforming India
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (D) National Institution for Transforming India

    नीती आयोगाचे पूर्ण रूप 'National Institution for Transforming India' असे आहे. हे भारत सरकारचे एक प्रमुख धोरणात्मक 'थिंक टँक' असून ते केंद्र आणि राज्य सरकारांना धोरणात्मक आणि तांत्रिक सल्ला देते.

    घटक: नियोजन व विकास

  17. १७.श्वसनक्रियेमध्ये, ऑक्सिजनचे वहन कोणत्या रंगद्रव्यामार्फत केले जाते?

    1. क्लोरोफिल
    2. हिमोग्लोबिन
    3. मेलॅनिन
    4. कॅरोटीन
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) हिमोग्लोबिन

    हिमोग्लोबिन हे लाल रक्तपेशींमधील लोहयुक्त प्रथिने आहेत जे फुफ्फुसातून ऑक्सिजनला शरीराच्या इतर भागांमध्ये वाहून नेतात आणि कार्बन डायऑक्साइड परत फुफ्फुसांकडे आणतात. मेलॅनिन त्वचेला रंग देते, क्लोरोफिल वनस्पतींमध्ये प्रकाशसंश्लेषणास मदत करते, तर कॅरोटीन काही वनस्पतींमध्ये रंगद्रव्य म्हणून आढळते.

    घटक: जीवशास्त्र

  18. १८.दारिद्र्य आणि बेरोजगारीच्या संदर्भात, 'दारिद्र्याचे दुष्टचक्र' (Vicious Circle of Poverty) ही संकल्पना कोणी मांडली?

    1. अॅडम स्मिथ
    2. कार्ल मार्क्स
    3. रॅग्नर नर्स
    4. जॉन मेनार्ड केन्स
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) रॅग्नर नर्स

    'दारिद्र्याचे दुष्टचक्र' ही संकल्पना रॅग्नर नर्स (Ragnar Nurkse) यांनी मांडली. या संकल्पनेनुसार, गरीब देश हे गरीब राहतात कारण त्यांची उत्पादकता कमी असते, त्यामुळे बचत कमी होते, गुंतवणूक कमी होते आणि परिणामी पुन्हा उत्पादकता कमी राहते, असे हे चक्र सुरू राहते.

    घटक: दारिद्र्य व बेरोजगारी

  19. १९.२०११ च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्राच्या एकूण लोकसंख्येपैकी शहरी लोकसंख्येचे प्रमाण अंदाजे किती आहे?

    1. ३५% पेक्षा कमी
    2. ४५.२%
    3. ५५% पेक्षा जास्त
    4. ६०% पेक्षा जास्त
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) ४५.२%

    २०११ च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्राच्या एकूण लोकसंख्येपैकी सुमारे ४५.२% लोकसंख्या शहरी भागात राहते, ज्यामुळे महाराष्ट्र हे भारतातील सर्वाधिक शहरीकरण झालेल्या राज्यांपैकी एक आहे.

    घटक: भारतीय अर्थव्यवस्था

  20. २०.महाराष्ट्रातील डोंगररांगांचा उत्तरेकडून दक्षिणेकडे योग्य क्रम लावा: अ. सातमाळा-अजिंठा डोंगररांग ब. हरिश्चंद्र-बाळाघाट डोंगररांग क. शंभू महादेव डोंगररांग ड. सातपुडा पर्वतरांग

    1. द, अ, ब, क
    2. द, ब, अ, क
    3. अ, द, ब, क
    4. द, अ, क, ब
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (A) द, अ, ब, क

    महाराष्ट्रातील डोंगररांगांचा उत्तरेकडून दक्षिणेकडे योग्य क्रम पुढीलप्रमाणे आहे: सर्वात उत्तरेस सातपुडा पर्वतरांग (द), त्यानंतर सातमाळा-अजिंठा डोंगररांग (अ), त्यानंतर हरिश्चंद्र-बाळाघाट डोंगररांग (ब) आणि सर्वात दक्षिणेस शंभू महादेव डोंगररांग (क).

    घटक: प्राकृतिक भूगोल

  21. २१.हरितगृह वायू (Greenhouse Gas) म्हणून ओळखला जाणारा मुख्य वायू कोणता आहे?

    1. ऑक्सिजन
    2. नायट्रोजन
    3. कार्बन डायऑक्साइड
    4. हायड्रोजन
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (C) कार्बन डायऑक्साइड

    कार्बन डायऑक्साइड (CO₂) हा पृथ्वीच्या वातावरणातील एक प्रमुख हरितगृह वायू आहे, जो उष्णता शोषून घेऊन पृथ्वीचे तापमान वाढवण्यास मदत करतो. ऑक्सिजन आणि नायट्रोजन हे वातावरणातील प्रमुख वायू असले तरी ते हरितगृह वायू नाहीत.

    घटक: विज्ञान व तंत्रज्ञान

  22. २२.तारे लुकलुकण्याचे मुख्य कारण कोणते?

    1. प्रकाशाचे परावर्तन
    2. प्रकाशाचे अपवर्तन
    3. प्रकाशाचे विकिरण
    4. प्रकाशाचे ध्रुवीकरण
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) प्रकाशाचे अपवर्तन

    पृथ्वीच्या वातावरणातील हवेच्या घनतेतील बदलामुळे ताऱ्यांकडून येणारा प्रकाश अनेक वेळा अपवर्तित होतो. यामुळे तारे लुकलुकताना दिसतात. हे प्रकाशाच्या अपवर्तनाचे उदाहरण आहे.

    घटक: विज्ञान व तंत्रज्ञान

  23. २३.वस्तू व सेवा कर (GST) परिषदेचे अध्यक्ष कोण असतात?

    1. पंतप्रधान
    2. केंद्रीय अर्थमंत्री
    3. रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर
    4. लोकसभेचे अध्यक्ष
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) केंद्रीय अर्थमंत्री

    GST परिषदेचे अध्यक्ष हे केंद्रीय अर्थमंत्री असतात. परिषदेमध्ये केंद्रीय महसूल राज्यमंत्री आणि राज्यांचे वित्तमंत्री सदस्य म्हणून असतात, जे GST संबंधित धोरणात्मक निर्णय घेतात.

    घटक: सार्वजनिक वित्त व अर्थसंकल्प

  24. २४.खालीलपैकी कोणता अपारंपरिक ऊर्जा स्त्रोत (Non-conventional energy source) आहे?

    1. कोळसा (Coal)
    2. पेट्रोलियम (Petroleum)
    3. नैसर्गिक वायू (Natural Gas)
    4. सौर ऊर्जा (Solar Energy)
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (D) सौर ऊर्जा (Solar Energy)

    अपारंपरिक ऊर्जा स्त्रोत म्हणजे असे ऊर्जा स्त्रोत जे नैसर्गिकरित्या भरपूर प्रमाणात उपलब्ध आहेत आणि त्यांचे प्रदूषण कमी असते. कोळसा, पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू हे पारंपरिक (पारंपारिक) ऊर्जा स्त्रोत असून त्यांचे साठे मर्यादित आहेत आणि ते पर्यावरणाला हानी पोहोचवतात. सौर ऊर्जा हा अपारंपरिक ऊर्जा स्त्रोत आहे.

    घटक: विज्ञान व तंत्रज्ञान

  25. २५.सरकारचे राजकोषीय धोरण (Fiscal Policy) खालीलपैकी कोणत्या साधनांचा वापर करते?

    1. रेपो दर आणि रिव्हर्स रेपो दर
    2. कर आणि सरकारी खर्च
    3. चलनवाढ आणि चलनघट
    4. परकीय व्यापार आणि विनिमय दर
    उत्तर व स्पष्टीकरण पहा

    बरोबर उत्तर: (B) कर आणि सरकारी खर्च

    राजकोषीय धोरण हे सरकारचे उत्पन्न (कर, करेतर उत्पन्न) आणि खर्च (सरकारी खर्च, अनुदाने) यांच्या माध्यमातून अर्थव्यवस्थेचे नियमन करते. रेपो दर आणि रिव्हर्स रेपो दर हे रिझर्व्ह बँकेच्या पतधोरणाचे भाग आहेत, तर चलनवाढ आणि चलनघट हे आर्थिक परिस्थितीचे सूचक आहेत.

    घटक: सार्वजनिक वित्त व अर्थसंकल्प

हाच सराव वेळेवर करा. पूर्ण तलाठी भरती सराव पेपर — परीक्षेसारखा टायमर आणि प्रत्येक प्रयत्नानंतर विषयनिहाय विश्लेषण. मोफत.

मोफत सराव पेपर सुरू करा

तलाठी भरती — इतर सराव पेपर

Talathi Bharti: परीक्षा पद्धत, अभ्यासक्रम व माहिती ›